Đây là trường tiểu  học ở Cồn Dài, dạy lớp mẫu giáo và lớp 1 .
Đây cũng là trường tiêu biểu cho các cồn ở xa, trường học nhỏ và ít lớp hơn

This picture is in Con Dai, with the clouds floating in the reflection of the water, so picturesque of an image of heaven on earth – enough to be an inspiration for a poet.  However, the lives of the children living in these areas is not so, for they must traverse over many miles of undeveloped land to get to school.  After passing 1st  grade, they must travel to Con Lon for 2nd grade, Con Mit for 3rd grade, Con Chim for 4th grade.  When they get to Con Chim, they leave home at 7am and do not return until 7pm; it takes them 2 hrs each way to get to/from school.  On rainy days and during winter, it takes longer.  Also, if they lived in Con Dai, Con Cao, Con Dam, or other “river islands”, they must go through the water passages, too.

Hình chụp cồn dài mây trong đáy nước lững lờ đẹp như thiên đường hạ giới, có lẻ đủ cảm hứng cho một thi khách vịnh ra một dòng thơ chưa dính bụi, nhưng cuộc đời các em học sinh ở nơi này thì không được đẹp như hình, và gót chân hàng ngày phải lê qua bao nhiêu bụi đường để đi đến trường học.   Các em ở nơi đây nếu đã học qua lớp 1 thì phải vào Cồn Lớn học tiếp lớp 2, vì Cồn Lớn gần nhất, rồi tới lớp 3 vì phải vào Cồn Mít, khi đến lớp 4 thì phải vào Cồn Chim .    Nếu đã học tới Cồn Chim thì các em đi từ 7 giờ sáng
tới 7 giờ tối mới về nhà vì lớp thể dục là 9 giờ sáng, học xong thì 11 giờ sáng, nhưng các em không về nhà vì quá xa, nên ở lại chờ 1 giờ vô lớp học luôn, rồi ở lại học tới 5 giờ chiều mới đi về .   Những ngày trời mưa đường trơn, trời tối thì đi lâu hơn nửa .   Đó là chưa nói phải đi ghe băng qua mây con rạch nước giống thế này nếu ở Cồn Dài, Cồn Cao, Cồn Đâm, hay các cồn xa hơn nửa .

I have heard of someone from my village say, “it is more lonely in Philadelphia than Con Bung”.  I don’t know if it is that lonely in Philadelphia, but definitely, Con Dai is lonelier than Con Bung.  The residents here live so far away from each other.  Can you imagine the life of a child here ?  Walking to school everyday is a challenge, not to mention the money to buy books.  Why don’t we ask for donations to cover tuition?  Because even without money for tuition, the students will not be expelled; the school will ask for it, but if the child can endure it, no one will expel them.  If they cannot afford notebooks, however, they cannot learn well for there are no textbooks in Vietnam; the teacher will write the lesson on the chalkboard and the students must copy it on a notebook.  Without a notebook, they will have to rely on their memory and will not have anything to do their homework on.  Even with a bicycle to get to school with, without notebooks, they will not be able to learn as much.  Each year, students from 1st to 9th grade need, on average, 10 notebooks, each 100 pages, just enough to write down all the lessons.  Students in the 3rd level, from 10th to 12th grade, need 20 notebooks, each 200 pages.  This is what we use as the standard amount to give to each student.

Hồi đó tôi có nghe môt người cùng quê nói  “ở Philadelphia còn buồn hơn Cồn Bững”,  tôi không biết Philadelphia có buồn lắm không, nhưng chắc chắn Cồn Dài buồn hơn Cồn Bững .

Dân cư ở Cồn Dài thưa thớt, nhà này cách nhà kia rất xa .  Các bạn có thể tưởng tượng đời sống của một em học sinh ở nơi này,  con đường đến trường mỗi ngày thôi đã là một thử thách .  Rồi chưa nói đến không có tiền mua tập học nửa .    Tại sao tôi không tặng tiền niên liểm cho các em nửa mà chỉ tặng tập ?  Bởi vì không có tiền đóng tiền niên liễm các em vẫn không bị đuổi học, chỉ bị trường đòi thôi, nhưng nếu chịu mặt lì đi học hoài thì cũng không ai đuổi cả .   Tuy nhiên nếu không có tập thì không học được .  Ở VN, các em nghèo thường không em nào mua nổi sách giáo khoa (textbooks) để học cả, vì thế các thầy cô giáo hay chép bài lên bảng rồi các em chép xuống tập để học.    Nếu không có tập thì coi như chỉ dựa vào trí nhớ mà học thôi, và cũng không có làm bài tập gì được .    Nếu có xe đạp đi đến trường mà không có tập để học cũng không đi đến đâu .    Theo sự tìm hiểu của tôi từ nhiều nơi thì các em từ lớp 1 đến lớp 9 mỗi năm cần trung bình 10 cuốn tập, mỗi cuốn 100 trang để ghi chép cho đủ bài .   Các em cấp 3, tức lớp 10 tới 12 thì cần 20 cuốn, mỗi cuốn 200 trang .   Vì thế chúng tôi đã theo tiêu chuẩn này mà tặng .

From these pictures, you can imagine the difficulty that the students have in getting to school.  The bicycles that are given are approximately $50 (US) each and are of average quality.  Daily use over this unpaved land will definitely result in quicker wear and tear, not to mention the cycles where multiple kids will climb on.

Nhìn những hình ảnh nơi các cồn này thì các bạn cũng có thể tưởng tượng ra con đường đi học của các em, những con đường đất lòi lỏm,  hoang vắng và buồn đến vô tình.   Những chiếc xe đạp chúng ta sẽ cho các em khoảng $50 đô la một chiếc,  là loại xe đạp trung bình, không phải loại tốt nhất, vì thế hàng này đi qua những con đường đất lồi lõm thế này thì cũng mau hư hơn trên thành phố .   Đó là chưa kể các em  nhà đông anh em phải đèo nhau đi chung 1 xe .

This is Con Dam, the youngest “river island” that was formed around 5 years ago.  There are about 20 families here, and no schools yet.  The smokestacks in the picture are trash piles that are burned because there is no sanitation system.

Đây là Cồn Đâm, cái cồn trẻ tuổi mới nổi ra khoảng 5 năm sau này.   Dân cư có khoảng 20 gia đình, và hình như chưa có trường học nào .   Cái bạn thấy trong hình là khói từ những đống rác người ta đốt lên .   Ở đây không có hệ thống vệ sinh nên rác thì thường được gom lại rồi đốt đi, và cũng tốt để đuổi muổi .

Con Mit is more populated because it is closer to the mainland.  It has a school up to 3rd grade.
Cồn Mít dân cư đông hơn vì gần đất liền hơn và có trường dạy tới lớp 3:

Con Lon lies behind Con Mit, towards the jungle.  We have chosen a number of children to receive bicycles here because they live at the border, and that is very far from their school.

Cồn Lớn năm ở sau lưng Cồn Mít về hướng miệt rừng.   Chúng tôi có chọn một số em ở Cồn Mít để cho vì nhà các em này ngay biên giới 2 cồn, có nghĩa là coi như trong Cồn Lớn rồi, phải đi rất xa trường.

This is the school in Con Lon, which goes up to 2nd grade.  Children from any Con which do not have a school must come here to learn.

Đây là trường học ở Cồn Lớn. Trường này chỉ có tới lớp 2.   Tuy nhiên có những cồn khác cũng không có trường nên các em ở những cồn đó cũng phải lên trên đây học.